| Spis treści |
|---|
| Społeczeństwo chłopskie w odbiciu |
| Page 2 |
| Page 3 |
| Wszystkie strony |
Wydawnictwo Polskie, firma księgarska w Poznaniu, wydała w przekładach Bibliotekę Laureatów Nobla. Jak wiadomo, odznaczenia i nagrody dostały się w hojnym prezencie rodakom fundatora, pisarzom skandynawskim. Ogłoszone w tym zbiorze ich prace, chociaż nie wyrównywają swą wartością artystyczną utworom powieściopisarzów francuskich i polskich, którzy dziś stanowią czoło literatury europejskiej, są jednak nie tylko oryginalne, ale bardzo ciekawe i pouczające.
Narody skandynawskie są bardzo zdemokratyzowane, rzec można — chłopskie. Ten ich obraz odbija się wiernie w powieściach, które są dla nas nader interesujące wobec spotęgowanego ruchu ludowego i złączonych z nim dążeń nadania podobnej postaci społeczeństwu polskiemu. Mamy w nich z rzeczywistości poczerpniętą odpowiedź na pytanie: jak wygląda i żyje naród złożony i zorganizowany przeważnie z włościaństwa? Pytanie to nabiera szczególnego znaczenia dla nas, posiadających w przeszłości i dalej rozwijających kulturę szlachecko-mieszczańską, którą według pewnych odłamów demokratyz-mu powinniśmy przerwać i rozpocząć nową w stylu skandynawskim.
Nie umiałbym i prawdopodobnie nikt nie umiałby opowiedzieć treści utworów Hamsuna, Bjórnsona, Pontoppidana, Lagerlofowej. Występują w nich ludzie prości, powiązani stosunkami prostymi na tle zdarzeń prostych. Bohaterami są zwykle właściciele małych gospodarstw, dźwigający jo mocnymi i pracowitymi rękami, obciążeni brzemionami robót i kłopotów powszednich. Są to charaktery z natury twarde, w trudach walki o byt zahartowane, poza nią żadnych innych potrzeb i zadowoleń nie odczuwające. Ich myśli, zabiegi, powodzenia i zawody osnuwają się około uprawy i sprzętu zboża, skoszenia łąki, wychowania i wyżywienia krów, kóz i koni. Cieszą się lub smucą tylko tym, co w szczupłym obrębie małego gospodarstwa zdarzy się pomyślnie lub niepomyślnie. Żadnych innych, nade wszystko wyższych pragnień nie mają.
