Wybór pism krytycznoliterackich

Pewien król — tak opowiada anegdota — wysłał swego sługę z rozkazem w bardzo odległe miejsce. Ażeby jak najprędzej spełnić polecenie pana, sługa jechał bez przerwy dniem i nocą, drzemiąc tylko na bryce w krótkich chwilach, kiedy mu przeprzęgano konie pocztowe, i budząc się natychmiast, gdy były do ruszenia gotowe. Po dziesięciu dniach podróży wrócił i stanął w przedpokoju monarchy, który kazał go przywołać. Daremnie jednak dyżurny generał usiłował go otrzeźwić: znużony posłaniec, stojąc i trzymając w zaciśniętej ręce list, spał snem kamiennym. Nie pomogły wszelkie targania i krzyki. Wyczerpawszy najenergiczniejsze środki, generał udał się do czekającego króla i oznajmił mu bezskuteczność swych usiłowań.
— Ja go obudzę — rzekł król z uśmiechem i wszedł do przedpokoju.

Ze wszystkich dziedzin życia ludzkiego najkonserwatywniejsza i najpowolniejsza w swym rozwoju jest sztuka. Już nie dziesiątki, nie setki, ale tysiące lat upływają, zanim ona zdobędzie się na jakąkolwiek zmianę. Zdaje się nawet, jak gdyby postęp sprawiał jej głęboką odrazę. Jeszcze w naszym wieku poeci usiłowali naśladować Homera. Dotychczas rzeźba trzyma się niewolniczo wzorów starogreckich, a gdy nie może w posągu nowoczesnym użyć dawnej togi, robi najdziwaczniejsze manipulacje z płaszczem, ażeby go do niej upodobnić. Jak przed dwudziestu kilku wiekami, tak dziś architektura zdobi gmachy głowami zwierząt lub każe je dźwigać kariatydom. Malarstwo uważa mistrzów z epoki Odrodzenia za „niedoścignionych". Słowem, ma ciągle oczy w tyle głowy i patrzy w przeszłość. Przed sobą nic nie widzi.